बर्लिन, जर्मनी / रँकवायर.एआय / – जर्मनीची प्रमुख सार्वजनिक आरोग्य संस्था असलेल्या रॉबर्ट कोच इन्स्टिट्यूटने, २०२६ च्या पहिल्या सात महिन्यांत उष्णतेमुळे अंदाजे ९,८०० मृत्यू झाल्याची नोंद केली आहे. २०१६ मध्ये पद्धतशीर नोंदी ठेवण्यास सुरुवात झाल्यापासून, उन्हाळ्याच्या मध्यातील ही सर्वाधिक मृत्यूसंख्या आहे. त्यांच्या निरीक्षण डेटामधून असे दिसून येते की, एप्रिलच्या सुरुवातीपासून ते १९ जुलैपर्यंत दीर्घकाळ टिकलेल्या उच्च तापमानामुळे मृत्यूदर विक्रमी पातळीवर पोहोचला. केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्यरत असलेल्या या संस्थेने असे सूचित केले आहे की, २०२६ मधील एकूण मृत्यूंची संख्या गेल्या दशकातील कोणत्याही एका वर्षातील एकूण मृत्यूंच्या संख्येपेक्षा आधीच जास्त झाली आहे.
मृत्यूंच्या संख्येत झालेली मोठी वाढ प्रामुख्याने जून महिन्याच्या अखेरीस आलेल्या तीव्र देशव्यापी उष्णतेच्या लाटेमुळे झाली, ज्यामध्ये अनेक संघीय राज्यांमध्ये तापमान वारंवार जवळपास ४० अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचले होते. सार्वजनिक आरोग्य साथरोग तज्ज्ञांच्या देखरेख मॉडेलनुसार, ५,००० हून अधिक मृत्यू थेट या तीव्र हवामान घटनेमुळे झाले आहेत. आकडेवारीनुसार, एप्रिलच्या सुरुवातीपासून २१ जूनपर्यंत उष्णतेमुळे अंदाजे ८१० मृत्यू झाले, त्यानंतर २२ जून ते २८ जून दरम्यान मृत्यूंची संख्या ४,३१० ने वाढली. जर्मन हवामान सेवेने पुष्टी केली की २७ जून रोजी, ४६ हवामान केंद्रांवर ४० अंश सेल्सिअसपेक्षा जास्त तापमानाची नोंद झाली.
संपूर्ण जुलै महिन्यात, मध्य आणि पश्चिम युरोपमध्ये सततच्या उष्णतेमुळे मृत्यूदर वाढलेलाच राहिला. रॉबर्ट कोच इन्स्टिट्यूटच्या अंदाजानुसार, एप्रिलच्या सुरुवातीपासून ते १२ जुलैपर्यंत उष्णतेमुळे सुमारे ७,९०० मृत्यू झाले. १३ ते १९ जुलैच्या आठवड्यात आणखी १,९०० मृत्यूंची नोंद झाली, ज्यामुळे एकूण मृतांचा आकडा ९,८०० वर पोहोचला. २०१८ मधील उष्णतेमुळे झालेल्या सुमारे ८,९०० मृत्यूंच्या मागील विक्रमाच्या तुलनेत, ही आकडेवारी लक्षणीय वाढ दर्शवते. २०२६ मधील ही आकडेवारी, २०२३ ते २०२५ दरम्यान नोंदवलेल्या उष्णतेमुळे होणाऱ्या सुमारे २,९०० मृत्यूंच्या सरासरी वार्षिक संख्येपेक्षाही खूप जास्त आहे.
सार्वजनिक आरोग्य प्राधिकरणाने उष्णतेच्या लाटेतील विक्रमी मृत्यूंची आकडेवारी जाहीर केली.
संघीय आरोग्य तज्ञांच्या लोकसंख्याशास्त्रीय विश्लेषणातून असे दिसून येते की, तीव्र उष्णतेच्या या दीर्घकाळात ज्येष्ठ नागरिकांना आरोग्याचा सर्वाधिक धोका होता. अंदाजे ९,८०० एकूण मृत्यूंपैकी, सुमारे ७,८८० मृत्यू ७५ वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या व्यक्तींमध्ये झाले, जे नोंदवलेल्या प्रकरणांपैकी बहुसंख्य आहेत. वयोगटानुसार तपशीलवार विश्लेषणानुसार, ८५ वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या व्यक्तींमध्ये सुमारे २,९५०, ७५ ते ८४ वयोगटातील व्यक्तींमध्ये अंदाजे १,३२०, ६५ ते ७४ वयोगटातील व्यक्तींमध्ये सुमारे ५५० आणि ६५ वर्षांखालील रहिवाशांमध्ये जवळपास ३०० मृत्यू झाले आहेत. अहवालात असेही नमूद केले आहे की, पुरुषांपेक्षा महिलांमध्ये मृत्यूचे प्रमाण जास्त आहे, जे लोकसंख्याशास्त्रीय प्रमाण दर्शवते.
संस्थेतील वैद्यकीय तज्ञांनी यावर जोर दिला की, मृत्यू प्रमाणपत्रांवर तीव्र उष्णता हे एकमेव कारण म्हणून क्वचितच नमूद केले जाते. त्याऐवजी, उच्च तापमानाच्या दीर्घकाळ संपर्कामुळे आधीपासून असलेल्या आरोग्य समस्या अधिक गंभीर होतात, ज्यामुळे जीवघेण्या हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी, श्वसनसंस्थेसंबंधी, मूत्रपिंडासंबंधी आणि चयापचयविषयक गुंतागुंतीचा धोका लक्षणीयरीत्या वाढतो. उष्णतेच्या ताणामुळे होणाऱ्या अतिरिक्त मृत्यूंचा अंदाज घेण्यासाठी, साथरोगशास्त्रज्ञ मृत्यू निरीक्षण मॉडेलवर अवलंबून असतात. या मॉडेलमध्ये फेडरल स्टॅटिस्टिकल ऑफिसकडील मृत्यू नोंदणी डेटा आणि दैनंदिन हवामानविषयक नोंदी यांचा मेळ घातलेला असतो. संस्थेने निदर्शनास आणून दिले की, रात्रीच्या वेळी वाढलेले तापमान शरीराला पुरेसे थंड ठेवण्यास अडथळा आणते, ज्यामुळे संवेदनशील व्यक्तींवर तीव्र ताण येतो.
वृद्ध व्यक्तींना उष्णतेमुळे होणाऱ्या आरोग्य धोक्यांचा विशेषतः धोका असतो.
राष्ट्रीय हवामान संस्थांच्या अंदाजानुसार, जर्मनीच्या मोठ्या भागांमध्ये उन्हाळ्याच्या उर्वरित काळात उच्च तापमान कायम राहण्याची शक्यता आहे. हवामान खात्याने विस्तृत प्रदेशांमध्ये दैनंदिन कमाल तापमान ३५ ते ३९ अंश सेल्सिअस राहण्याचा अंदाज वर्तवला आहे, तर काही स्थानिक ठिकाणी हे तापमान ४० अंशांपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. याला प्रतिसाद म्हणून, सार्वजनिक आरोग्य अधिकारी आणि स्थानिक आरोग्य विभाग आपत्कालीन सूचना जारी करत आहेत, ज्यामध्ये वृद्धाश्रम, आरोग्य सेवा प्रदाते आणि कुटुंबीयांना वृद्ध रहिवाशांवर काळजीपूर्वक लक्ष ठेवण्याचे, घरातील शीतकरण यंत्रणा (कूलिंग सिस्टीम) चालू ठेवण्याचे आणि सर्वाधिक उष्ण तासांमध्ये पुरेसे पाणी पिण्याची खात्री करण्याचे आवाहन केले आहे.
या सर्वसमावेशक माहितीच्या प्रकाशनामुळे मध्य युरोपमधील वारंवार येणाऱ्या तीव्र हवामान घटनांमुळे निर्माण झालेले वाढते सार्वजनिक आरोग्य आव्हान अधोरेखित होते. आरोग्य सेवा प्रणाली आणि नगरपालिका अधिकारी आपत्कालीन उष्णता कृती योजना सक्रियपणे स्वीकारत आहेत. उन्हाळाभर देखरेख सुरू राहिल्याने, जर्मनीमध्ये नोंदवलेले उष्णतेमुळे झालेले जवळपास १०,००० मृत्यू हे संघीय आरोग्य अधिकारी, पर्यावरण संस्था आणि आपत्कालीन प्रतिसादकर्त्यांसाठी महत्त्वपूर्ण आधारभूत माहिती म्हणून काम करतात. सप्टेंबरपर्यंत देखरेख सुरू राहण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामध्ये अधिकारी पुढील वर्षांमध्ये असुरक्षित लोकसंख्येमधील उष्णतेशी संबंधित आरोग्य धोके कमी करण्यासाठी दीर्घकालीन उपाययोजना आणि शहरी शीतकरण उपायांचे मूल्यांकन करतील.
'अधिकृत आकडेवारीनुसार जर्मनीमध्ये उष्णतेमुळे जवळपास १०,००० मृत्यू' ही बातमी सर्वप्रथम अरब प्रेसवायरवर प्रसिद्ध झाली: प्रवासासाठी तयार केलेल्या अरब बातम्या.